SEM 1: ENS & DM: POSSIBLE QUESTIONS AND ANSWERS

 

Sem- 1

କଳିଙ୍ଗ ଭାରତୀ ସଂସ୍କୃତ କଲେଜ, ବାଲିଚନ୍ଦ୍ରପୁର, ଯାଜପୁର

ପ୍ରଥମ ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ପରୀକ୍ଷା 

ବିଷୟ :ପରିବେଶ ପାଠ ଓ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ପରିଚାଳନା, 2026

ପୂର୍ବସଂଖ୍ୟା: 10           ସମୟ-1:00  ଘଣ୍ଟା 

A. ନିମ୍ନଲିଖିତ ପ୍ରଶ୍ନ ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଯେ କୌଣସି ଗୋଟିକ ର ଉତ୍ତର ଦିଅ l)  (5 marks)

୧/ ଜୀବନ ଚକ୍ର ଆକଳନ

୨। ଜନସ୍ୱାର୍ଥ ମାମଲା

୩। ପରିବେଶ ହିସାବ

୪। ପରିବେଶ ପ୍ରଭାବ ଆକଳନ

୫/ ଓଜନ ସ୍ତରର ଉପକାରିତା ପାଞ୍ଚୋଟି ବାକ୍ୟରେ ଲେଖ।

B. ନିମ୍ନଲିଖିତ ପ୍ରଶ୍ନ ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଯେ କୌଣସି ଗୋଟିକ ର ଉତ୍ତର ଦିଅ।) (3 marks)

୧. ଭୂସ୍ଖଳନ

୨. ବନ୍ୟା ସମସ୍ୟା

୩. ପ୍ରାକୃତିକ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ

୪. ସୁନାମି

୫. ଭୂମିକମ୍ପ

C. ନିମ୍ନଲିଖିତ ପ୍ରଶ୍ନ ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଯେ କୌଣସି ଚାରୋଟି ର ଗୋଟିଏ ଶବ୍ଦରେ ଉତ୍ତର ଦିଅ।) (2 marks)

୧. ବିଶ୍ୱ ପରିବେଶ ଦିବସ ପ୍ରତିବର୍ଷ କେବେ ପାଳନ କରାଯାଏ ?

9. ଜାତୀୟ ଜଙ୍ଗଲ ନୀତି କେଉଁ ମସିହାରେ ପ୍ରଣୟନ ହୋଇଛି ?

୩. ଭାରତୀୟ ବନ୍ୟଜନ୍ତୁ ପରିଷଦ କେଉଁ ମସିହାରେ ଗଠିତ ହୋଇଛି ?

४. ଜୀବମାନଙ୍କର ସ୍ଥାନବଦ୍ଧତାକୁ କଣ କୁହାଯାଏ ?

୫. ଗୋଟିଏ ପ୍ରଜାତି ମଧ୍ୟରେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଜିନ୍ ଦେଖାଯିବାକୁ କଣ କୁହାଯାଏ ?

୬. ଭାରତର ଗୋଟିଏ ଜୈବ ବିବିଧତା ଗୁରୁତ୍ଵ ସ୍ଥାନର ନାମ କଣ ?

...........

Answers:

A. ୧. ଜୀବନ ଚକ୍ର ଆକଳନ (Life Cycle Assessment - LCA) ହେଉଛି ଏକ ବୈଜ୍ଞାନିକ ପଦ୍ଧତି, ଯାହା ମାଧ୍ୟମରେ କୌଣସି ପଣ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ବା ସେବାର ଉତ୍ପାଦନଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ବ୍ୟବହାର ଓ ଶେଷରେ ତାହାର ବିନାଶ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ପରିବେଶ ଉପରେ ପଡ଼ୁଥିବା ପ୍ରଭାବକୁ ମାପ କରାଯାଇଥାଏ। ଏହାକୁ ସାଧାରଣତଃ "କ୍ରାଡଲ୍ ଟୁ ଗ୍ରେଭ୍" (Cradle-to-Grave) ବା "ଜନ୍ମରୁ ମୃତ୍ୟୁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ" ପ୍ରକ୍ରିୟା ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

ଜୀବନ ଚକ୍ର ଆକଳନର ମୁଖ୍ୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟ:

ଏହା ମୁଖ୍ୟତଃ ଚାରୋଟି ସ୍ତରରେ ବିଭକ୍ତ:

୧. ଲକ୍ଷ୍ୟ ଓ ପରିସର ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ: ଏଠାରେ ଆକଳନର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଏବଂ ସୀମା ସ୍ଥିର କରାଯାଏ।

୨. ତାଲିକା ବିଶ୍ଳେଷଣ (Inventory Analysis): ଏହି ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ କଞ୍ଚାମାଲ ସଂଗ୍ରହ, ଶକ୍ତି ବ୍ୟବହାର, ଜଳର ବ୍ୟବହାର ଏବଂ ନିର୍ଗତ ହେଉଥିବା ବର୍ଜ୍ୟବସ୍ତୁର ତଥ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ କରାଯାଏ।

୩. ପ୍ରଭାବ ଆକଳନ (Impact Assessment): ସଂଗୃହିତ ତଥ୍ୟ ଆଧାରରେ ପରିବେଶ ଉପରେ ଏହାର କି ପ୍ରଭାବ ପଡୁଛି (ଯଥା: ଗ୍ଲୋବାଲ୍ ୱାର୍ମିଂ, ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷଣ) ତାହା ବିଚାର କରାଯାଏ।

୪. ଫଳାଫଳର ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ସମସ୍ତ ତଥ୍ୟକୁ ଅନୁଧ୍ୟାନ କରି ପରିବେଶ ଅନୁକୂଳ ପଦକ୍ଷେପ ଗ୍ରହଣ କରିବା ପାଇଁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଆଯାଏ।

LCA ର ଗୁରୁତ୍ୱ:

ପରିବେଶ ସୁରକ୍ଷା: ଏହା ଦ୍ୱାରା ଜଣାପଡ଼େ କେଉଁ ସ୍ତରରେ ପ୍ରଦୂଷଣ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ହେଉଛି, ଯାହାଫଳରେ ତାହାକୁ ହ୍ରାସ କରିବା ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରାଯାଇପାରିବ।

ଦୀର୍ଘସ୍ଥାୟୀ ବିକାଶ (Sustainability): କମ୍ ସମ୍ବଳ ବ୍ୟବହାର କରି ଅଧିକ ଉତ୍ପାଦନ ଏବଂ ପରିବେଶର କମ୍ କ୍ଷତି କରିବା ଏହାର ମୁଖ୍ୟ ଲକ୍ଷ୍ୟ।

ଉତ୍ପାଦର ଉନ୍ନତି: କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ନିଜ ଉତ୍ପାଦକୁ ଅଧିକ ଇକୋ-ଫ୍ରେଣ୍ଡଲି କରିବା ପାଇଁ ଏହି ଆକଳନକୁ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି।

ନୀତି ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ: ସରକାର ଓ ଶିଳ୍ପ ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକ ପରିବେଶ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ନିୟମ ପ୍ରଣୟନ କରିବାରେ ଏହା ସହାୟକ ହୋଇଥାଏ।

ଉପସଂହାର:

ଆଜିର ପ୍ରଦୂଷଣ ବହୁଳ ଦୁନିଆରେ ଜୀବନ ଚକ୍ର ଆକଳନ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଆୟୁଧ। ଏହା କେବଳ ଶିଳ୍ପ କ୍ଷେତ୍ରରେ ନୁହେଁ, ବରଂ ଆମର ଦୈନନ୍ଦିନ ବ୍ୟବହାର୍ଯ୍ୟ ଜିନିଷର ପରିବେଶ ପ୍ରଭାବ ବୁଝିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ। ଏହି ପଦ୍ଧତି ଆପଣାଇବା ଦ୍ୱାରା ଆମେ ଆଗାମୀ ପିଢ଼ି ପାଇଁ ଏକ ସୁନ୍ଦର ଓ ସବୁଜ ପୃଥିବୀ ଛାଡ଼ି ଯାଇପାରିବା।

A. 5. ଓଜନର ବ୍ୟବହାର (Uses of Ozone):

ଟ୍ରାପୋମଣ୍ଡଳରେ ଓଜନର ଗାଢ଼ତା ବୃଦ୍ଧି ଅବାଞ୍ଛନୀୟ ହେଲେ ବି ଓଜନକୁ ଅନେକ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲଗାଯାଏ । ବ୍ୟବସାୟିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଓଳନର ବ୍ୟବହାର ନଗଣ୍ୟ । ଜଳବିଶୋଧନ ପାଇଁ ଶସ୍ତା କ୍ଲୋରିନ ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ ପରିବରେ ଓଜନର ବ୍ୟବ‌ହାର ଖୁବ୍ କମ୍ । ଜଳ ବିଶୋଧନ ପାଇଁ ଓଜନ ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ ବ୍ୟୟବହୁଳ ପଦ୍ଧତି । ମାତ୍ର ଅବାତ ସ୍ଵାଦ ଓ ଗନ୍ଧକୁ ଦୂର କରିବାରେ ଓଜନର ଦକ୍ଷତା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଫିଲାଡ଼େଲଫିଆ ଓ ପ୍ୟାରିସ୍‌ର କେତେକ ସ୍ଥାନରେ ଜଳବିଶୋଧନ ଓଜନ ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ ଦ୍ଵାରା କରାଯାଏ । ଏକ ପରିସଂଖ୍ୟାନରୁ ଜଣାଯାଏ ଯେ ଯୁକ୍ତରାଜ୍ୟର 500 ପାନୀୟ ଜଳ ପ୍ରକଳ୍ପର କ୍ଲୋରିନ ଯୁକ୍ତ ଜୈବ ପଦାର୍ଥ EPA (Envirnoment Protection Agency)ର ଧାର୍ଯ୍ୟ ମାତ୍ର 0 1 PPM ଠାରୁ ଅଧିକ ରହିଛି । ଅତି ଉଚ୍ଚମାନର ଅଙ୍ଗାରକ ପରିସ୍ରବଣ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ କେତେକ ଜୈବ ପଦାର୍ଥ ଜଳରେ ରହିଥାଏ ଓ କ୍ଲୋରିନ ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ ଦ୍ବାରା କ୍ଲୋଭିନଯୁଳ ଜୈବ ପଦାର୍ଥରେ ପରିଣତ ହୋଇଥାଏ । ଜଳବିଶୋଧନ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ କ୍ଲୋରିନ ଯୁକ୍ତ ଜୈବ ପଦାର୍ଥର ବିଲୋପ ପାଇଁ ଓଳନକୁ ବିଶୋଧକ ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯିବା ଦରକାର । ୟୁରୋପରେ ଥିବା 1000ରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ଵ ଜଳବିଶୋଧନାଗାରରେ ଓଜନକୁ ବିଶୋଧକ ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ । ଜଳରୁ ଓଳନ ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ ଦ୍ଵାରା ମଧ୍ୟ ଏହା ବିସଂକ୍ରମଣ ଉପଜାତ ପଦାର୍ଥରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇନଥାଏ । ପ୍ରାକୃତିକ ଜଳରେ ଥିବା ବ୍ରୋମାଇଡ଼ (Bromide Br) ଆୟନ ଓଳନ ଦ୍ୱାରା ଜାରିତ ହୋଇ କ୍ରୋମେଟ୍ (BrO,-) ଆୟନ ହୋଇଥାଏ ଓ ଏହା କ୍ୟାନ୍‌ସର କାରକ ଅଟେ । ହେଲେ ଜଳକୁ କ୍ଲୋରିନ ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟି ହେଉଥିବା ଅନେକ କ୍ଲୋରିନଯୁକ୍ତ ଜୈବ ପଦାର୍ଥ କରୁଥିବା କ୍ଷତି ଅପେକ୍ଷା ଓଳନ ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣରୁ ସୃଷ୍ଟି ହେଉଥିବା ଏକମାତ୍ର କ୍ଷତିକାରକ ପଦାର୍ଥ ଅପେକ୍ଷାକୃତ କମ୍ କ୍ଷତି କରିଥାଏ । ସଂତରଣ ପୋଖରୀର ଜଳକୁ ବିଶୋଧନ କରିବା ପାଇଁ ଓଜନର ବ୍ୟବହାର ହୋଇଥାଏ ।

କେତେକ ରାସାୟନିକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ଓଜନ ଏକ ଜାରକ । ତେଲ, ଘିଅ ଦାମିକା ଲୁଗାପଟା ଇତ୍ୟାଦିକୁ ବିରଜଂନ (Bleaching) କରିବା ପାଇଁ ଏହାକୁ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ । ଶିଳ୍ପଜାତ ବର୍ଜ୍ୟବସ୍ତୁରେ ଥିବା କ୍ଷତିକାରକ ଯୌଗିକମାନଙ୍କୁ ନଷ୍ଟ କରିବା ପାଇଁ ଓଜନ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ । ଶୀତତାପ ନିୟନ୍ତ୍ରକ ଯନ୍ତ୍ରରେ ଓଜନର ବ୍ୟବ‌ହାର ଫଳରେ ବ‌ହିରାଗତ ବାୟୁ ପରିମାଣ ହ୍ରାସ ପାଇଥାଏ । ଏହାକୁ ଏକ ଜୀବାଣୁ ନାଶକ ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ । ଏହା ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଜାରକ । ଏହା ଏକ ମୁଖ୍ୟ ଭୂଭୌତିକୀୟ କାର୍ଯ୍ୟ ସାଧନ କରିଥାଏ । ତାହା ହେଉଛି ସୂର୍ଯ୍ୟ ରଶ୍ମିରେ ଥିବା ଅତି ବାଇଗଣି ରଶ୍ମିର ଶୋଷଣ ।

B. ୪. ସୁନାମି : ସୁନାମି ହେଉଛି ପ୍ରକୃତିର ଏକ ଭୟଙ୍କର ରୂପ, ଯାହା ସମୁଦ୍ର ମଧ୍ୟରେ ସୃଷ୍ଟି ହେଉଥିବା ବିଶାଳକାୟ ସାମୁଦ୍ରିକ ତରଙ୍ଗର ଏକ ଶୃଙ୍ଖଳା। ଜାପାନୀ ଭାଷାରେ 'ସୁ' (Tsu) ର ଅର୍ଥ 'ବନ୍ଦର' ଏବଂ 'ନାମି' (Nami) ର ଅର୍ଥ 'ତରଙ୍ଗ'। ସାଧାରଣତଃ ସମୁଦ୍ର ଗର୍ଭରେ ଭୂମିକମ୍ପ, ଆଗ୍ନେୟଗିରି ଉଦ୍‌ଗିରଣ କିମ୍ବା ସମୁଦ୍ର ତଳେ ଭୂସ୍ଖଳନ ଯୋଗୁଁ ସୁନାମି ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥାଏ।

ସୁନାମିର କାରଣ ଓ ପ୍ରକ୍ରିୟା:

ଯେତେବେଳେ ସମୁଦ୍ର ତଳେ ଥିବା ଟେକ୍ଟୋନିକ୍ ପ୍ଲେଟ୍‌ଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ହଠାତ୍ ସଞ୍ଚାଳନ ହୁଏ, ସେତେବେଳେ ବିପୁଳ ପରିମାଣର ଜଳରାଶି ବିସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥାଏ। ଗଭୀର ସମୁଦ୍ରରେ ଏହି ତରଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକର ଉଚ୍ଚତା କମ୍ ଥାଏ, କିନ୍ତୁ ଏହାର ବେଗ ଘଣ୍ଟାପ୍ରତି ୫୦୦ ରୁ ୮୦୦ କିଲୋମିଟର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହୋଇଥାଏ। ଯେତେବେଳେ ଏହି ତରଙ୍ଗ ଉପକୂଳ ଆଡ଼କୁ ଆସେ, ସମୁଦ୍ରର ଗଭୀରତା କମିଯିବା ଫଳରେ ତରଙ୍ଗର ଉଚ୍ଚତା ୩୦ ମିଟର (ପ୍ରାୟ ୧୦୦ ଫୁଟ) ବା ତା’ଠାରୁ ଅଧିକ ହୋଇ ଭୟଙ୍କର ରୂପ ଧାରଣ କରେ।

ପ୍ରଭାବ:

ସୁନାମି ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ବ୍ୟାପକ ଧନଜୀବନ ହାନି କରିଥାଏ। ଏହା ଘରଦ୍ୱାର, ଗଛଲତା, ଏବଂ ଜଳପଥର ଭିତ୍ତିଭୂମିକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନଷ୍ଟ କରିଦିଏ। ୨୦୦୪ ମସିହାରେ ଭାରତ ମହାସାଗରରେ ଆସିଥିବା ସୁନାମି ଏହାର ଏକ ବଡ଼ ଉଦାହରଣ, ଯେଉଁଥିରେ ଅନେକ ଦେଶ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଥିଲେ।

ସତର୍କତା:

ସୁନାମିରୁ ରକ୍ଷା ପାଇବା ପାଇଁ ସମୁଦ୍ର କୂଳରେ 'ସୁନାମି ଚେତାବନୀ ପ୍ରଣାଳୀ' (Early Warning System) ସ୍ଥାପନ କରାଯାଏ। ସମୁଦ୍ର କୂଳରୁ ପାଣି ହଠାତ୍ ପଛକୁ ହଟିଯିବା ସୁନାମିର ଏକ ମୁଖ୍ୟ ସଙ୍କେତ। ଏପରି ସ୍ଥିତିରେ ତୁରନ୍ତ ଉଚ୍ଚ ସ୍ଥାନକୁ ଚାଲିଯିବା ଉଚିତ୍। ଜନସଚେତନତା ଏବଂ ଆଧୁନିକ ବୈଷୟିକ ଜ୍ଞାନକୌଶଳ ବ୍ୟବହାର କରି ଆମେ ଏହି ପ୍ରାକୃତିକ ବିପର୍ଯ୍ୟୟରୁ ହେଉଥିବା କ୍ଷୟକ୍ଷତିକୁ କିଛି ମାତ୍ରାରେ କମାଇ ପାରିବା।

B.୫. ଭୂମିକମ୍ପ: ଭୂମିକମ୍ପ (Earthquake) ହେଉଛି ଏକ ପ୍ରାକୃତିକ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ, ଯାହା ପୃଥିବୀର ଅଭ୍ୟନ୍ତରରେ ଥିବା ଟେକ୍ଟୋନିକ୍ ପ୍ଲେଟ୍‌ଗୁଡ଼ିକର ହଠାତ୍ ସଞ୍ଚାଳନ ଯୋଗୁଁ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥାଏ। ଯେତେବେଳେ ଏହି ପ୍ଲେଟ୍‌ଗୁଡ଼ିକ ପରସ୍ପର ସହ ଘଷି ହୁଅନ୍ତି ବା ଧକ୍କା ହୁଅନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ପ୍ରଚଣ୍ଡ ଶକ୍ତି ନିର୍ଗତ ହୋଇ ଭୂପୃଷ୍ଠରେ କମ୍ପନ ସୃଷ୍ଟି କରେ।

ମୁଖ୍ୟ କାରଣ:

ଟେକ୍ଟୋନିକ୍ ପ୍ଲେଟ୍ ସଞ୍ଚାଳନ: ପୃଥିବୀର ଭିତର ସ୍ତରରେ ଥିବା ପ୍ଲେଟ୍‌ଗୁଡ଼ିକ ସବୁବେଳେ ଗତିଶୀଳ ଥାଆନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଚାପ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଲେ ଭୂମିକମ୍ପ ହୁଏ।

ଆଗ୍ନେୟଗିରି ଉଦ୍‌ଗିରଣ: ବେଳେବେଳେ ଆଗ୍ନେୟଗିରିରୁ ଲାଭା ବାହାରିବା ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ପାର୍ଶ୍ୱବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳରେ କମ୍ପନ ଅନୁଭୂତ ହୁଏ।

ମାନବକୃତ କାରଣ: ପରମାଣୁ ପରୀକ୍ଷଣ, ବଡ଼ ଧରଣର ଖଣି ଖନନ ଏବଂ ବିଶାଳକାୟ ନଦୀବନ୍ଧ ନିର୍ମାଣ ଯୋଗୁଁ ମଧ୍ୟ ଭୂମିକମ୍ପ ହୋଇପାରେ।

ମାପ ଓ ପ୍ରଭାବ:

ଭୂମିକମ୍ପର ତୀବ୍ରତାକୁ ରିକ୍ଟର ସ୍କେଲ (Richter Scale) ମାଧ୍ୟମରେ ମାପ କରାଯାଏ ଏବଂ ଏହାର ଅନୁଧ୍ୟାନ କରୁଥିବା ଯନ୍ତ୍ରକୁ ସିସମୋଗ୍ରାଫ୍ (Seismograph) କୁହାଯାଏ। ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭୂମିକମ୍ପ ଦ୍ୱାରା ଉଭୟ ଧନ ଓ ଜୀବନର ଅପୂରଣୀୟ କ୍ଷତି ହୁଏ। ବଡ଼ ବଡ଼ ଅଟ୍ଟାଳିକା ଭୁଶୁଡ଼ି ପଡ଼େ, ରାସ୍ତାଘାଟ ଫାଟିଯାଏ ଏବଂ ବେଳେବେଳେ ସମୁଦ୍ର ମଧ୍ୟରେ ସୁନାମି ସୃଷ୍ଟିର କାରଣ ସାଜେ।

ସୁରକ୍ଷା ପଦକ୍ଷେପ:

ଭୂମିକମ୍ପ ସମୟରେ ପ୍ୟାନିକ୍ ନହୋଇ ତୁରନ୍ତ ଘରୁ ବାହାରି ଖୋଲା ପଡ଼ିଆକୁ ଚାଲିଯିବା ଉଚିତ୍। ଯଦି ବାହାରକୁ ଯିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ, ତେବେ କୌଣସି ଶକ୍ତ ଟେବୁଲ୍ ବା ଖଟ ତଳେ 'Drop, Cover, and Hold on' ନୀତି ଆପଣାଇ ଆଶ୍ରୟ ନେବା ଆବଶ୍ୟକ। ଆଧୁନିକ ନିର୍ମାଣ ଶୈଳୀରେ 'ଭୂମିକମ୍ପ ସହନଶୀଳ' (Earthquake Resistant) କୋଠା ନିର୍ମାଣ କରି କ୍ଷୟକ୍ଷତି ହ୍ରାସ କରାଯାଇପାରିବ।

C. ୧. ବିଶ୍ୱ ପରିବେଶ ଦିବସ ପ୍ରତିବର୍ଷ କେବେ ପାଳନ କରାଯାଏ?

ଉତ୍ତର: ଜୁନ୍ ୫ ତାରିଖ।

୨. ଜାତୀୟ ଜଙ୍ଗଲ ନୀତି କେଉଁ ମସିହାରେ ପ୍ରଣୟନ ହୋଇଛି?

ଉତ୍ତର: ୧୯୫୨ ମସିହାରେ (ଏହା ପରେ ୧୯୮୮ ମସିହାରେ ସଂଶୋଧିତ ହୋଇଥିଲା)।

୩. ଭାରତୀୟ ବନ୍ୟଜନ୍ତୁ ପରିଷଦ କେଉଁ ମସିହାରେ ଗଠିତ ହୋଇଛି?

ଉତ୍ତର: ୧୯୫୨ ମସିହାରେ।

୪. ଜୀବମାନଙ୍କର ସ୍ଥାନବଦ୍ଧତାକୁ କଣ କୁହାଯାଏ?

ଉତ୍ତର: ଏହାକୁ 'ଏଣ୍ଡେମିଜିମ୍' (Endemism) କୁହାଯାଏ।

୫. ଗୋଟିଏ ପ୍ରଜାତି ମଧ୍ୟରେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଜିନ୍ ଦେଖାଯିବାକୁ କଣ କୁହାଯାଏ?

ଉତ୍ତର: ଜିନ୍‌ଗତ ବିବିଧତା (Genetic Diversity)।

୬. ଭାରତର ଗୋଟିଏ ଜୈବ ବିବିଧତା ଗୁରୁତ୍ଵ ସ୍ଥାନର ନାମ କଣ?

ଉତ୍ତର: ପଶ୍ଚିମଘାଟ ପର୍ବତମାଳା (Western Ghats) କିମ୍ବା ହିମାଳୟ।