ଅଣୁ ସାର (Micronutrients/Chemical Fertilizers)

 

ଅଣୁ ସାର (Micronutrients/Chemical Fertilizers) ସୀମିତ ଏବଂ ସଠିକ୍ ପରିମାଣରେ ବ୍ୟବହାର କଲେ ଶରୀର ଉପରେ କୌଣସି ସିଧାସଳଖ ଖରାପ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼େନାହିଁ, କାରଣ ଗଛ ଏହାକୁ ହଜମ କରି ନିଜର ପୁଷ୍ଟିସାଧନ କରିଥାଏ । କିନ୍ତୁ ଯଦି ଏହାର ଅତ୍ୟଧିକ ବ୍ୟବହାର (Overuse) କରାଯାଏ କିମ୍ବା ବିନା ସୁରକ୍ଷାରେ ଏହାକୁ ପ୍ରୟୋଗ କରାଯାଏ, ତେବେ ମାନବ ଶରୀର ଓ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଉପରେ ଏହାର ଗମ୍ଭୀର ନକାରାତ୍ମକ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିଥାଏ । 

ଏହାର ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରଭାବଗୁଡ଼ିକ ତଳେ ଦିଆଗଲା:

୧. ଖାଦ୍ୟ ମାଧ୍ୟମରେ ଶରୀରକୁ କ୍ଷତି (Chemical Bioaccumulation)

• ଭାରୀ ଧାତୁର ପ୍ରବେଶ: ଅଣୁ ସାରରେ କାଡ଼ମିୟମ, ସୀସା (Lead), ଏବଂ ଆର୍ସେନିକ ଭଳି କିଛି କ୍ଷତିକାରକ ଉପାଦାନ ଥାଇପାରେ । ଅଧିକ ସାର ପ୍ରୟୋଗ କଲେ ଏହି ରାସାୟନିକ ପଦାର୍ଥ ଫଳ ବା ପନିପରିବା ଭିତରକୁ ଚାଲିଯାଏ । ଏହାକୁ ଖାଇବା ଦ୍ୱାରା କିଡନୀ ଜନିତ ସମସ୍ୟା, ପେଟ ରୋଗ ଏବଂ କର୍କଟ (Cancer) ଭଳି ମାରାତ୍ମକ ରୋଗର ଆଶଙ୍କା ବଢ଼ିଥାଏ । [1, 2, 3, 4]
• ପୋଷକ ତତ୍ତ୍ୱର ହ୍ରାସ: ରାସାୟନିକ ସାର ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପାଦିତ ଫଳ ବହୁତ ଶୀଘ୍ର ବଡ଼ ହୋଇଯାଏ, କିନ୍ତୁ ସେଥିରେ ପ୍ରାକୃତିକ ସ୍ୱାଦ ଏବଂ ଜୈବିକ ଭିଟାମିନର ପରିମାଣ କମ୍ ଥାଇପାରେ । 

୨. ଜଳ ପ୍ରଦୂଷଣ ଯୋଗୁଁ ରୋଗ (Water Contamination)

• ବ୍ଲୁ-ବେବି ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ୍ (Blue Baby Syndrome): ଗଛ ଗ୍ରହଣ କରିବା ପରେ ବଳକା ସାର ମାଟି ତଳକୁ ଯାଇ ଭୂତଳ ଜଳ (Groundwater) କୁ ଦୂଷିତ କରିଥାଏ । ଯଦି ପିଇବା ପାଣିରେ ନାଇଟ୍ରେଟ୍ (Nitrate) ର ମାତ୍ରା ବଢ଼ିଯାଏ, ତେବେ ତାହା ଶିଶୁମାନଙ୍କ ଶରୀରରେ ଅକ୍ସିଜେନ୍ ଅଭାବ କରି ସେମାନଙ୍କ ରଙ୍ଗ ନୀଳ କରିଦିଏ ।
• ପେଟ ଏବଂ ହଜମ ଜନିତ ରୋଗ: ଦୂଷିତ ପାଣି ବ୍ୟବହାର କରିବା ଦ୍ୱାରା ବାନ୍ତି, ଝାଡ଼ା ଏବଂ ଲିଭର ଖରାପ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ଥାଏ । 

୩. ଚାଷୀ ବା ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଉପରେ ସିଧାସଳଖ ପ୍ରଭାବ (Direct Exposure)

• ଚର୍ମ ଏବଂ ଆଖି ସମସ୍ୟା: ସାର ପ୍ରୟୋଗ କରିବା ସମୟରେ ଯଦି ଏହା ସିଧାସଳଖ ଚର୍ମରେ ଲାଗେ, ତେବେ କୁଣ୍ଡେଇ ହେବା, ଆଲର୍ଜି ହେବା କିମ୍ବା ଆଖି ପୋଡ଼ିବା ଭଳି ସମସ୍ୟା ଦେଖାଦିଏ ।
• ଶ୍ୱାସକ୍ରିୟାରେ ଅସୁବିଧା: ସାରର ଧୂଳି କିମ୍ବା ଗ୍ୟାସ୍ ନାକ ବାଟେ ଶରୀରକୁ ଗଲେ ଆଜମା (Asthma) ଏବଂ ଶ୍ୱାସନଳୀ ପ୍ରଦାହ (Respiratory issues) ହୋଇପାରେ ।

ସୁରକ୍ଷିତ ରହିବା ପାଇଁ କ’ଣ କରିବେ?

1. ମାତ୍ରା ଅନୁସାରେ ବ୍ୟବହାର: ସାର ପ୍ୟାକେଟରେ ଲେଖାଯାଇଥିବା ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ବା କୃଷି ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ଅନୁଯାୟୀ ହିଁ ଖୁବ୍ କମ୍ ପରିମାଣରେ ଅଣୁ ସାର ଦିଅନ୍ତୁ ।
2. ସୁରକ୍ଷା ଉପକରଣ ବ୍ୟବହାର: ସାର ଛିଞ୍ଚିବା ସମୟରେ ହାତରେ ଗ୍ଲୋଭସ (Gloves) ଏବଂ ମୁହଁରେ ମାସ୍କ (Mask) ନିଶ୍ଚୟ ପିନ୍ଧନ୍ତୁ ।
3. ଫଳ ଭଲଭାବେ ଧୋଇବା: ଗଛରୁ ପପେୟା ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଫଳ/ପନିପରିବା ତୋଳିବା ପରେ ତାହାକୁ ଅତି କମରେ ୨-୩ ଥର ସଫା ପାଣିରେ ଭଲଭାବେ ଧୋଇ ଖାଆନ୍ତୁ ।
4. ଜୈବିକ ସାରକୁ ପ୍ରାଧାନ୍ୟ: ଯଦି ଆପଣ ଘରୋଇ ବଗିଚାରେ ନିଜେ ଖାଇବା ପାଇଁ ଗଛ ଲଗାଉଛନ୍ତି, ତେବେ ରାସାୟନିକ ସାର ବଦଳରେ ଗୋବର ସାର, କମ୍ପୋଷ୍ଟ କିମ୍ବା ଜିଆ ସାର (Vermicompost) ବ୍ୟବହାର କରିବା ସବୁଠାରୁ ନିରାପଦ ଓ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟକର ।